Rulman nedir?
Bir elektrik motorunun mili dönerken hem yerinde tutulmalı hem de hareketine uygun bir yataklama düzenine sahip olmalıdır. Yuvarlanmalı rulman, bilezikler arasındaki bilya veya makaralarla bu görevi yerine getiren bir makine elemanıdır. Hareketin tümü sürtünmesiz hale gelmez; yataklama, yağlama ve sızdırmazlık birlikte bir sistem oluşturur.
Bu rehber döner makinelerdeki yuvarlanmalı rulmanlara odaklanır. Kaymalı yataklar ve doğrusal kılavuzlar aynı görev ailesiyle ilişkili olsa da farklı çalışma ve seçim esaslarına sahiptir. Rulmanın dış görünüşünün benzemesi, başka bir parçanın yerine geçebileceğini göstermez.
Yapısı ve çalışma prensibi
Yaygın bir radyal rulmanda iç bilezik, dış bilezik, yuvarlanma elemanları ve bunların yerleşimini yöneten kafes bulunur. Bütün tasarımlar bu düzeni aynen izlemez. Bazı uygulamalarda ayrılabilir bilezikler, farklı kafesler veya özel sızdırmazlık düzenleri vardır.
Mil eksenine dik yük radyal; eksen boyunca etkiyen yük ise eksenel yük olarak tanımlanır. Rulman tipinin seçimi bu iki yükun büyüklüğü ve birlikte etkime biçimiyle ilişkilidir. SKF'nin seçim yaklaşımı yük, mevcut alan, kaçıklık, rijitlik, hız ve montaj gereksinimlerini birlikte ele alır. [1]
Temel rulman türleri
| Tür | Ayırt edici yapı | Seçimde incelenecek nokta |
|---|---|---|
| Sabit bilyalı rulman | Bilyalı yuvarlanma düzeni | Yük, hız ve sızdırmazlık seçeneği |
| Eğik bilyalı rulman | Temas açısı olan bilyalı yapı | Eksenel yük yönü ve eşleştirme düzeni |
| Silindirik makaralı rulman | Silindirik yuvarlanma elemanları | Radyal yük ve bilezik düzeni |
| Konik makaralı rulman | Konik makara ve yuvarlanma yolları | Birleşik yük ve montaj ayarı |
| Oynak makaralı rulman | Kendini hizalamaya uygun geometri | İzin verilen kaçıklık ve yük |
| İğneli rulman | Küçük çaplı uzun makaralar | Radyal yer ve eşleşen yüzey |
Bu tablo belirli bir modele yük veya devir kapasitesi atamaz. Kapasite, boşluk, hassasiyet ve çalışma sınırları ilgili katalogdan kontrol edilmelidir. [1]
Doğru rulman nasıl seçilir?
Seçime mevcut rulmanın tam kodu, makine dokümanı ve çalışma koşullarıyla başlamak daha sağlamlıdır. Yalnızca iç çap, dış çap ve genişlik yazılmış bir talep; boşluk, kapak veya keçe düzeni gibi kritik ayrımları açıkta bırakabilir. Kodu okunmayan bir rulman için yakın ölçülü parça sipariş etmek yerine makine üretici bilgisine dönülmelidir.
Satın alma talebinde uygulama, çalışma hızı, yük durumu, ortam sıcaklığı ve yağlama düzeni ayrı alanlar halinde kaydedilebilir. Böylece tedarikçinin verdiği muadil önerisi yalnızca ölçü üzerinden değil, gerçek kullanım koşullarıyla karşılaştırılabilir. Bu bir seçim kontrol listesidir; makineye özel mühendislik hesabının yerine geçmez.